Kancelaria Adwokacka w Opolu – Spadki i zachowek
Stwierdzenie nabycia spadku, podział spadku, zachowek, spór o testament, odrzucenie spadku z długami.
pon.–pt. 9:00–16:30, telefon odbiera sekretariat · Opole, ul. B. Koraszewskiego 8-16/205 · II piętro, dostępna winda
W skrócie Sprawa spadkowa ma zwykle dwa etapy: ustalenie, kto dziedziczy (w sądzie albo u notariusza), i dział spadku. Prowadzę też sprawy o zachowek – po obu stronach – oraz sprawy spadków z długami, w których decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu ogranicza termin, więc warto zapytać od razu.
Opracował: adw. dr Bartłomiej Filek · aktualizacja:
Czy to jedna z tych sytuacji?
Zmarła bliska osoba i nie wiadomo, od czego zacząć
Od śmierci minęło wiele lat, a sprawa spadkowa nigdy nie została przeprowadzona
Jest testament i budzi wątpliwości co do ważności albo treści
Pominięcie w testamencie albo darowizna za życia spadkodawcy
Spadkobiercy nie mogą dojść do porozumienia w sprawie podziału
W skład spadku wchodzi mieszkanie albo dom, którego nie da się podzielić
Okazało się, że spadek jest zadłużony
Zamieszkanie za granicą i brak możliwości przyjazdu do sądu
Stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku
Sprawa spadkowa składa się zwykle z dwóch etapów. Najpierw ustala się, kto i w jakiej części dziedziczy – przed sądem albo u notariusza. Dopiero potem dzieli się konkretny majątek między spadkobierców. Pomijanie drugiego etapu to najczęstszy błąd: współwłasność spadkowa potrafi trwać latami i przechodzić na kolejne pokolenie, które dziedziczy razem z nią spór.
W czym pomagam
Stwierdzenie nabycia spadku – wniosek i reprezentacja przed sądem
Dziedziczenie ustawowe i testamentowe – ustalenie kręgu spadkobierców
Dział spadku, także połączony z podziałem majątku wspólnego małżonków
Rozliczenie nakładów i darowizn dokonanych za życia spadkodawcy
Sprawy, w których w skład spadku wchodzi nieruchomość albo udział w spółce
Zabezpieczenie spadku i spór o jego skład
Niegodność dziedziczenia i wydziedziczenie
Środki odwoławcze od postanowień sądu
Zachowek
Zachowek chroni najbliższych, którzy nie otrzymali ze spadku tego, co przypadałoby im przy dziedziczeniu ustawowym – najczęściej dlatego, że spadkodawca sporządził testament albo rozdysponował majątek za życia darowiznami. To roszczenie pieniężne kierowane do osoby, która spadek albo darowiznę otrzymała, a nie żądanie unieważnienia woli zmarłego.
Sprawy o zachowek prowadzę po obu stronach: dla osób, które go dochodzą, i dla tych, przeciwko którym roszczenie zostało skierowane.
W czym pomagam
Ocena, czy roszczenie o zachowek przysługuje i wobec kogo
Ustalenie składu spadku i darowizn podlegających doliczeniu
Wezwanie do zapłaty i negocjacje przed skierowaniem sprawy do sądu
Postępowanie sądowe o zachowek
Obrona przed roszczeniem o zachowek, w tym zarzuty dotyczące jego wysokości
Sprawy związane z rozliczeniem nieruchomości obciążonej służebnością albo dożywociem
Spadek z długami
Dziedziczy się nie tylko majątek, ale i zobowiązania. Spadkobierca może spadek przyjąć, przyjąć z ograniczeniem odpowiedzialności albo odrzucić – przy czym decyzja jest ograniczona terminem liczonym od momentu, w którym dowiedział się o powołaniu do spadku. Nie podaję tu długości tego terminu, bo jego początek liczy się indywidualnie, a błąd w tym miejscu bywa nieodwracalny. W rodzinie pojawiła się informacja o długach? Zapytaj od razu, nie po namyśle.
W czym pomagam
Ustalenie, czy i w jakim zakresie spadek jest zadłużony
Odrzucenie spadku, także w imieniu dziecka – z udziałem sądu rodzinnego
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza i spór o zakres odpowiedzialności
Sprawy z powództwa wierzycieli spadkodawcy
Uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia w terminie, jeżeli zachodzą podstawy
Co przygotować przed rozmową
Akt zgonu spadkodawcy
Akty urodzenia i małżeństwa osób, które mogą dziedziczyć
Testament, jeżeli istnieje – także jego kopia albo informacja, gdzie się znajduje
Dokumenty dotyczące nieruchomości: numer księgi wieczystej, akt notarialny, wypis z rejestru gruntów
Informacja o darowiznach dokonanych przez spadkodawcę za życia
Informacja o długach, kredytach i wezwaniach do zapłaty
Wcześniejsze postanowienia sądu albo akty poświadczenia dziedziczenia, jeżeli były
Dane kontaktowe pozostałych spadkobierców, także mieszkających za granicą
Najczęstsze pytania
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 507 111 274 albo napisz – odpowiem.
Od śmierci minęło kilkanaście lat. Czy jest jeszcze sens?
Tak. Stwierdzenie nabycia spadku nie jest ograniczone terminem – sprawy sprzed wielu lat prowadzi się normalnie. Trudnością bywa raczej to, że część spadkobierców też już nie żyje i dziedziczenie trzeba ustalić w kilku pokoleniach.
Notariusz czy sąd?
U notariusza da się przeprowadzić sprawę szybciej, ale wymaga to zgody i obecności wszystkich spadkobierców oraz braku sporu. Jeżel któraś z tych przesłanek nie jest spełniona – pozostaje sąd. Oceniam to na początku, żeby nie tracić czasu na drogę, która i tak się nie uda.
Czy testament można podważyć?
Można kwestionować jego ważność – na przykład ze względu na formę albo na stan spadkodawcy w chwili sporządzania. Takie sprawy opierają się zwykle na dokumentacji medycznej i opinii biegłego, dlatego przed złożeniem wniosku warto ocenić, czym realnie dysponujemy.
Dostałem darowiznę za życia. Czy to coś zmienia?
Często tak. Darowizny mogą podlegać doliczeniu przy obliczaniu zachowku, a także zaliczeniu na schedę spadkową przy dziale spadku. To jedna z pierwszych rzeczy, o które pytam.
W spadku jest mieszkanie, którego nie chcę sprzedawać. Co dalej?
Sąd może przyznać nieruchomość jednemu ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty pozostałych, podzielić ją fizycznie albo zarządzić sprzedaż. To, który wariant wchodzi w grę, zależy od stanu nieruchomości i od możliwości spłaty – i to zwykle jest sedno sporu.
Mieszkam za granicą. Czy muszę przyjechać na rozprawę?
W większości spraw spadkowych nie. Pełnomocnictwo możesz przesłać pocztą, a na posiedzeniach stawiam się ja. Są wyjątki – na przykład gdy sąd chce wysłuchać spadkobiercę osobiście – i mówię o tym od razu.
Ile kosztuje prowadzenie sprawy spadkowej?
Opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 50 zł, a od wniosku o dział spadku 500 zł (300 zł przy zgodnym projekcie działu). W sprawie o zachowek opłata zależy od dochodzonej kwoty. Wynagrodzenie ustalam przed rozpoczęciem pracy, a koszt pierwszej porady poznasz przy umawianiu wizyty.
Czy kancelaria prowadzi sprawy poza Opolem?
Tak. Sprawę o stwierdzenie nabycia spadku rozpoznaje sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego, więc często toczy się w innym mieście niż miejsce zamieszkania spadkobierców. Prowadzę sprawy spadkowe w całej Polsce, także dla spadkobierców mieszkających za granicą.
