Kancelaria Adwokacka w Opolu – Pokrzywdzony przestępstwem
Pomoc od zgłoszenia na policję do końca sprawy – także w odzyskaniu pieniędzy za poniesioną szkodę.
pon.–pt. 9:00–16:30, telefon odbiera sekretariat · Opole, ul. B. Koraszewskiego 8-16/205 · II piętro, dostępna winda
W skrócie Osoba pokrzywdzona ma w postępowaniu karnym własne uprawnienia: może składać wnioski dowodowe, zaskarżać decyzje, działać jako oskarżyciel posiłkowy i dochodzić naprawienia szkody bez osobnego procesu. Jako pełnomocnik pilnuję tych uprawnień przez całą sprawę – także wtedy, gdy pokrzywdzone jest dziecko.
Opracował: adw. dr Bartłomiej Filek · aktualizacja:
Czy to jedna z tych sytuacji?
Postępowanie umorzono, decyzja budzi sprzeciw, a biegnie termin na zażalenie
Sprawa toczy się od miesięcy i nie wiadomo, na jakim jest etapie
Potrzeba dochodzenia naprawienia szkody bez prowadzenia osobnej sprawy cywilnej
Sprawa dotyczy zniesławienia albo naruszenia nietykalności i wymaga prywatnego aktu oskarżenia
Obawa przed kontaktem ze sprawcą podczas rozprawy
Pokrzywdzone zostało dziecko i trzeba ustalić, kto może działać w jego imieniu
Prawa osoby pokrzywdzonej
„Zgłosiłam sprawę na policję pół roku temu. Nic się nie dzieje, a teraz dostałam informację, że postępowanie umorzono.”
Osoba pokrzywdzona nie jest w postępowaniu karnym wyłącznie źródłem informacji. Ma własne uprawnienia: może składać wnioski dowodowe, zaskarżać decyzje, przystąpić do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy i dochodzić naprawienia szkody w tym samym postępowaniu, bez osobnego procesu cywilnego. Problem polega na tym, że o większości tych uprawnień nikt pokrzywdzonego nie informuje w sposób zrozumiały.
Prokurator działa w interesie publicznym, nie jako pełnomocnik pokrzywdzonego. Pełnomocnik pilnuje interesu osoby pokrzywdzonej przez cały czas trwania sprawy.
W czym pomagam
Przygotowanie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa
Udział w czynnościach, w tym w przesłuchaniu, w charakterze pełnomocnika
Zażalenie na odmowę wszczęcia albo na umorzenie postępowania
Wnioski dowodowe na etapie postępowania przygotowawczego
Przystąpienie do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego
Wniosek o naprawienie szkody i o zadośćuczynienie w postępowaniu karnym
Prywatny akt oskarżenia w sprawach ściganych z oskarżenia prywatnego
Reprezentacja na rozprawie i w postępowaniu odwoławczym
Gdy pokrzywdzone jest dziecko
„Pokrzywdzone zostało moje dziecko. Boję się, że samo postępowanie zaszkodzi mu bardziej niż to, co się stało.”
To jest obawa, którą słyszę najczęściej – i jest uzasadniona na tyle, że ustawodawca przewidział dla dzieci odrębne zasady udziału w postępowaniu. W sprawach określonych kategorii dziecko nie zeznaje na sali sądowej ani na komisariacie. Przesłuchanie prowadzi sąd, w przystosowanym do tego pomieszczeniu, z udziałem psychologa, i co do zasady tylko raz.
Ponieważ przesłuchanie odbywa się zwykle jednokrotnie, przygotowanie do niego ma znaczenie rozstrzygające. To jest moment, w którym udział pełnomocnika przekłada się na przebieg całej sprawy.
Dziecko nie może samodzielnie działać w postępowaniu – reprezentuje je przedstawiciel ustawowy, najczęściej rodzic. Bywa jednak, że rodzic nie może pełnić tej roli: dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy postępowanie dotyczy drugiego z rodziców albo osoby najbliższej. Wówczas sąd wyznacza dla dziecka reprezentanta. Ustalenie, kto może działać w imieniu dziecka, jest pierwszą rzeczą, którą trzeba wyjaśnić – i jedną z najczęstszych przyczyn, dla których sprawy stoją w miejscu.
Ukończyłem specjalistyczne szkolenie z zakresu reprezentacji dziecka, jego praw oraz potrzeb (20–21.05.2025 r.).
W czym pomagam
Ustalenie, kto może reprezentować dziecko w konkretnej sytuacji rodzinnej
Przygotowanie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa
Reprezentacja dziecka jako pełnomocnik przez cały czas trwania postępowania
Wnioski dotyczące sposobu i warunków przesłuchania dziecka
Wnioski o ograniczenie kontaktu dziecka ze sprawcą w toku postępowania
Wnioski dowodowe, w tym o opinię biegłego psychologa
Zażalenia na odmowę wszczęcia i na umorzenie postępowania
Dochodzenie naprawienia szkody i zadośćuczynienia na rzecz dziecka
Sprawy, w których postępowanie karne łączy się ze sprawą rodzinną – o władzę rodzicielską albo o kontakty
Czego dziecko nie musi robić
Dziecko co do zasady nie zeznaje na sali rozpraw ani na komisariacie
Przesłuchanie odbywa się w przystosowanym pomieszczeniu, z udziałem psychologa
W sprawach określonych kategorii przesłuchuje się dziecko jednorazowo
Rodzic nie zawsze może być obecny przy przesłuchaniu, ale ma prawo znać jego przebieg
To jest sytuacja, w której dziecko zostało pokrzywdzone. Jeżeli postępowanie dotyczy czynu popełnionego przez dziecko, prowadzi je sąd rodzinny i rządzi się innymi zasadami – opisuję je na podstronie Sprawy nieletnich.
Jak przebiega postępowanie karne
01
Zawiadomienie i wszczęcie
Postępowanie zaczyna się od zawiadomienia albo od czynności podjętych z urzędu. Jeżeli zapadnie decyzja o odmowie wszczęcia, pokrzywdzony może ją zaskarżyć zażaleniem.
02
Postępowanie przygotowawcze
Prowadzi je policja lub prokuratura. Pokrzywdzony jest na tym etapie stroną: może składać wnioski dowodowe i brać udział w części czynności. To tutaj powstaje materiał, na którym oprze się sąd.
03
Zarzuty
Gdy zebrane dowody na to pozwalają, osoba podejrzana usłyszy zarzuty. To sygnał, że sprawa zmierza w stronę aktu oskarżenia – ale jeszcze tego nie przesądza.
04
Zakończenie postępowania przygotowawczego
Sprawa trafia do sądu z aktem oskarżenia albo zostaje umorzona. Na umorzenie przysługuje zażalenie, a w określonych sytuacjach pokrzywdzony może sam wnieść akt oskarżenia.
05
Postępowanie przed sądem
Pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy – oświadczenie trzeba złożyć przed rozpoczęciem przewodu sądowego na rozprawie głównej. W tym samym postępowaniu można wnioskować o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie.
06
Apelacja
Od wyroku przysługuje apelacja – także oskarżycielowi posiłkowemu.
Co przygotować przed rozmową
Postanowienie o umorzeniu albo o odmowie wszczęcia postępowania – jeśli zostało doręczone, razem z kopertą lub informacją o dacie doręczenia
Kopię zawiadomienia o przestępstwie albo protokołu przyjęcia zawiadomienia
Wezwania i pisma z policji, prokuratury lub sądu
Dokumenty pokazujące szkodę – na przykład dokumentację medyczną, rachunki, zdjęcia, korespondencję
Nie masz jeszcze żadnego z tych dokumentów? Skontaktuj się mimo to – pierwsza rozmowa służy ustaleniu kierunku, nie kompletowaniu akt. Jeżeli dostałeś postanowienie o umorzeniu, nie czekaj: termin na zażalenie jest krótki.
Najczęstsze pytania
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 507 111 274 albo napisz – odpowiem.
Jestem osobą pokrzywdzoną. Czy potrzebuję adwokata, skoro sprawę prowadzi prokuratura?
Prokurator działa w interesie publicznym, nie jako pełnomocnik pokrzywdzonego. Pełnomocnik pokrzywdzonego pilnuje jego interesu: składa wnioski dowodowe, zaskarża niekorzystne decyzje i dochodzi naprawienia szkody. Nie jest to obowiązkowe, ale w sprawach, w których wynik jest ważny, ma realne znaczenie.
Postępowanie umorzono. Czy coś jeszcze da się zrobić?
Na postanowienie o umorzeniu albo o odmowie wszczęcia postępowania przysługuje zażalenie. Termin na jego złożenie jest krótki i liczy się od doręczenia postanowienia – dlatego warto skontaktować się od razu, z postanowieniem w ręku.
Czy w sprawie karnej mogę dochodzić odszkodowania?
Tak. Osoba pokrzywdzona może dochodzić naprawienia szkody i zadośćuczynienia w tym samym postępowaniu karnym, bez osobnego procesu cywilnego. Wniosek trzeba jednak złożyć na odpowiednim etapie sprawy.
Czy moje dziecko będzie musiało zeznawać w sądzie?
W sprawach określonych kategorii dziecko nie zeznaje na sali rozpraw. Przesłuchanie prowadzi sąd w przystosowanym pomieszczeniu, z udziałem psychologa, i co do zasady jednorazowo. Ponieważ odbywa się ono zwykle tylko raz, przygotowanie do niego ma bardzo duże znaczenie.
Kto reprezentuje dziecko, jeżeli sprawa dotyczy jednego z rodziców?
Jeżeli rodzic nie może działać w imieniu dziecka – zwłaszcza gdy postępowanie dotyczy drugiego z rodziców albo osoby najbliższej – sąd wyznacza dla dziecka reprezentanta. Ustalenie tego jest pierwszym krokiem w takiej sprawie.
Czy kancelaria prowadzi sprawy poza Opolem?
Tak. Pokrzywdzonego reprezentuję tam, gdzie toczy się postępowanie – zwykle w miejscu popełnienia przestępstwa – w całej Polsce, także gdy pokrzywdzony mieszka za granicą.
Ile kosztuje reprezentacja osoby pokrzywdzonej?
Wynagrodzenie ustalam przed rozpoczęciem pracy – zależy od etapu sprawy i tego, czy dochodzisz także pieniędzy, na przykład zadośćuczynienia. Gdy sprawa kończy się skazaniem, sąd może zasądzić od oskarżonego zwrot kosztów pełnomocnika. Koszt pierwszej porady poznasz przy umawianiu wizyty.
Przeczytaj, zanim zadzwonisz
Opisz sytuację w kilku zdaniach
Wystarczy kilka informacji: czy złożono już zawiadomienie, na jakim etapie jest sprawa i czy otrzymałeś jakieś postanowienie – powiem, jakie uprawnienia przysługują Ci teraz i czy biegnie jakiś termin. Odpowiadam najpóźniej następnego dnia roboczego.
507 111 274 · pon.–pt. 9:00–16:30 · [email protected]